Gezocht; documenten, foto's, boordgeld en reisinformatie!
Beste Nederlandsch-Indië veteranen, KNIL militairen, Repatriänten, Emigranten en al de bemanningsleden van de Troepentransportschepen, eigenlijk iedereen die mijn site bezoekt.
Aan u allemaal wil ik graag onderstaande oproep doen!
"Neptunusdiploma", bekend bij iedere passagier die de Evenaar passeerde, hierbij werd een heel schouwspel opgevoerd waarbij de desbetreffende het behoorlijk voor zijn kiezen kon krijgen
Het papieren boordgeld!
"Willem Ruys" 1 gulden biljet, deze keer met een stempel "STERLING coupon" omdat het hier om een verrekening in Engelse valuta gaat.
Ik zoek in de eerste plaats vooral het papieren boordgeld, gebruikt aan boord van de troepentransportschepen en hun vele reizen. Zelfs biljetjes die zijn ingeplakt geweest in albums, of door een andere reden zijn beschadigd kunnen voor mij, door hun vaak unieke reisgegevens zeker interessant zijn. Helaas is er zeer weinig bekend over het uitgeven van de toch wel behoorlijk veel verschillende uitvoeringen van boordgeld. Ook op verzamelgebied is het boordgeld, hoewel het toch ook een betaalmiddel was, niet echt gewild bij de bankbiljetverzamelaars. Wel kwam ik er al snel achter dat aan dit boordgeld nog moeilijk te komen is. Daar zijn diverse redenen voor, het is 'n onbekend betaalmiddel voor mensen die het nooit daadwerkelijk gebruikt hebben, ze zijn vrij simpel van uitvoering dus niet zo aantrekkelijk voor de verzamelaar als bijvoorbeeld het mooie Nederlandse bankbiljet. De mensen die het gebruikten hadden vaak weinig geld te verteren, dus het werd opgebruikt en anders is het in de loop der jaren wel zoek geraakt tijdens verhuizingen en dergelijke. Dit alles maakt het natuurlijk moeilijk om dat boordgeld nog te vinden. Aan de andere kant maakt dat het juist ook weer aantrekkelijk om dat boordgeld te verzamelen. Het is gelukkig nog steeds mogelijk om het te vinden en dit dan meestal bij die mensen die het zelf aan boord hebben gebruikt en daarna bewaard hebben als herinnering. Mocht u een van hen zijn die er afstand van zou willen doen, dan geef ik er heel graag een passende vergoeding voor! Een ding is dan wel zeker, u bent het dan wel kwijt, maar het biljetje zal beslist voor altijd bewaard blijven in een verzameling en daardoor als een stukje geschiedenis veilig gesteld zijn.
De laagste waarde van het papieren boordgeld dat ooit werd uitgegeven is de 1 cent van de "Nieuw Amsterdam"
Foto's, documenten en reisinformatie
Rantsoenkaart gebruikt op de "Johan van Oldenbarnevelt"
Door het verzamelen van het boorgeld raak je natuurlijk ook geïnteresseerd in de achtergrond en de periode waarvoor het boordgeld gebruikt werd. Zoals ik hierboven al vermelde is er weinig geschreven over het boordgeld en het gebruik hiervan, dus ik ben zelf het een en ander gaan uitzoeken. Mijn kennis welke op deze site staat beschreven heb ik allemaal verkregen door informatie van de gebruikers van het boordgeld en door het bestuderen van een groot aantal documenten. Alles bij elkaar staan er al behoorlijk wat gegevens op mijn site, maar zeker nog niet voldoende. Dus ik ben beslist niet alleen op zoek naar allerlei soorten documenten, maar ook naar foto's en reisgegevens gebruikt aan boord, of betrekking hebbende op deze troepentransportschepen. Mocht u nog van dergelijk materiaal hebben, dan zou ik dat graag van u horen, ik kan het dan weer heel goed ter aanvulling voor mijn site gebruiken. U kunt te allen tijde contact met mij opnemen via het e-mailadres op deze site.
Collage van boordgeld en wat documenten uit een plakboek van een veteraan die met de "Sibajak" heeft gereisd
Zelf heb ik gezien mijn leeftijd (60) deze periode niet meegemaakt, dus ik moet al mijn kennis van u hebben. Alles wat u op mijn site tegenkomt heb ik dan ook niet van mijzelf, maar verkregen door veel te corresponderen met mensen net als u. Om het een en ander er weer bij te kunnen schrijven heb ik natuurlijk veel nieuwe gegevens nodig. Die nieuwe gegevens komen meestal stukje bij beetje binnen van vaak veel verschillende mensen en door deze fragmenten te verzamelen en aan elkaar te koppelen ontstaat vaak weer een mooi nieuw verhaal.
Hierboven een hutkaart en een maaltijdenkaart (4e zitting), deze kaarten werden ook gebruikt aan boord van de "Nieuw Amsterdam"
Om kort te zijn, het is best behoorlijk tijdrovend en zeker veel werk om weer een nieuwe pagina samen te kunnen stellen. Als u bijvoorbeeld naar de "Pasteur-pagina" kijkt, dan ziet u dat dit toch een behoorlijk volledig verslag is geworden over haar thuisreis. Deze pagina is ook ontstaan door het bundelen van veel kleine stukjes informatie over de reis, welke over een vrij lange periode bij elkaar moest worden gespaard. Informatie geschonken door nu ook weer een behoorlijk aantal veteranen van verschillende onderdelen, net zo lang opgespaard tot het een goed en volledig verhaal kon worden. Momenteel heb ik alweer aardig wat documenten in mijn bezit van een behoorlijk aantal scheepsreizen, alleen is dit helaas nog niet voldoende om er een compleet reisverslag over te kunnen maken.
Hierboven een maaltijdenkaart gebruikt aan boord van de "m.s. Ruys". Op de keerzijde staan een aantal stempels waaronder die van de "Koninklijke Paketvaart Maatschappij" en verder twee stempels waaruit blijkt dat het een inter-insulaire reis van 16 april 1946 tot 22 april 1946 betrof.
Hierboven ziet u een afwijkend biljetje van de “Zuiderkruis”. Zoals gewoonlijk werd de geplande einddatum van de reis vermeld, maar in dit geval kreeg het biljetje de vermelding “16e thuisreis”. Deze afwijkende tekst komt doordat er een reis moest worden ingepland waarvan geen reisdatum bekend was. Deze 16e Thuisreis vertrok op 08-12-1950 vanuit Tandjong Priok en eindigde op 31-12-1950 in Rotterdam.
Veel mensen kunnen zich nog herinneren dat zij met het boordgeld betaald hebben, sommige van deze mensen hebben hun ervaringen met dat boordgeld later ook beschreven in hun verhalen over hun Nederlandsch-Indië periode. Zo kom ik regelmatig kleine fragmentjes over boordgeld tegen op hun websites en als ik een van de vele boeken lees, waarin de belevenissen worden beschreven over hun militaire periode in Indië. Vaak wordt het boordgeld dan wel zijdelings genoemd, maar echt veel aandacht wordt er meestal niet aan geschonken. Daar ik zeker weet dat er nog genoeg herinneringen onder deze mensen zijn, lijkt het mij een leuk idee om er een apart gedeelte op mijn site aan te wijden. Hierop kunnen zij hun eigen reisverhaal in hun eigen woorden beschrijven, voorzien van eventuele foto's en documenten.
Het is dus mijn bedoeling dat een ieder die dat zou willen zijn verhaal naar mij toe kan mailen, zodat ik zijn verhaal, na eventueel wat aanpassingen, kan bundelen op de Reisverhalen-pagina. Ongetwijfeld zullen er nog boeiende en interessante ervaringen zijn die (verwerkt tot een goed verhaal) graag door de mede Indië-gangers en andere geïnteresseerden gelezen zullen worden. Het is natuurlijk ook mogelijk om te reageren op een verhaal, want na het lezen van een dergelijk verhaal komen natuurlijk ook weer herinneringen naar boven, die dan weer voor een leuke aanvulling kunnen zorgen. Het gastenboek is dan ook prima geschikt om een reactie te plaatsen.