Stoomvaart Maatschappij 'Nederland'

Inleiding

De SMN bracht boordgeldbiljetjes uit met een geheel eigen ontwerp. Deze maatschappij heeft tot tegenstelling van de twee andere maatschappijen alleen algemene biljetjes uitgegeven en dat houdt in dat je ook minder soorten boordgeld van de SMN zal tegenkomen. Wel hebben ze net als bij de KRL een eerste en een tweede serie biljetjes uitgegeven. 

DE EERSTE SERIE

Over de eerste serie is tot op heden niet zo heel veel bekend. Ik weet bijvoorbeeld niet in welke periode deze bonnen werden gebruikt en hoe ze in het betalingsverkeer dienst hebben gedaan. Wel dat ze eenzijdig zijn gedrukt en dat ze aan de linkerzijde zijn voorzien van een kartelrand, zodat ze vermoedelijk uit een bonnenboekje werden gescheurd. Tot op heden zijn er vier waardes bekend, de 5 cent, 10 cent, 50 cent en de fl. 2,50, maar er zullen ongetwijfeld meer waardes in omloop zijn geweest.

A.SMN.Alg.01-.5  Av.SMN.Alg.01-.10 Av.SMN.Alg.01-.50

Av.SMN.Alg.01-.250

Passagierscheques

Er zijn bij de SMN ook passagierscheques van 10 en 25 gulden in omloop geweest. Het verdiende aanbeveling om deze cheques vóór aanvang van de reis aan te schaffen (dat kon alleen tegen contante betaling) bij de afdeling Financiën der Maatschappij, of bij één van de agentschappen. Tijdens de reis kon men deze cheques dan inleveren bij de administrateur ten gunste van boordgeld. Soms kon zo'n cheque ook gebruikt worden voor grote betalingen, de administateur maakte op de blanco keerzijde van zo'n cheque dan een aantekening van de gemaakte kosten, zodat men niet onnodig veel boordgeld hoefde te gebruiken. Bij inlevering van die cheque werd uiteraard dat bedrag in mindering gebracht. Beide cheques zijn eenzijdig bedrukt en in de onderdruk is de tekst 'NV Stoomvaartmaatschappij Nederland' verwerkt. Deze cheques zijn voorzien van twee keer een serienummer bestaande uit 1 letter en 5 cijfers en 2 handtekeningen.

      Av.SMN.Ksc.01.1000168x86

      Av.SMN.Ksc.01.2500178x80

DE TWEEDE SERIE

De tweede serie is net als de eerste eenzijdig gedrukt en zijn uitsluitend biljetjes voor algemeen gebruik. Ze vermelden, net zoals dat bij de algemene biljetjes van de KRL het geval is, alleen de “T” voor thuisreis en hebben twee serielettercombinaties. Voor de eigen schepen werden de serieletters AQC gebruikt en voor de gecharterde schepen de letters CZB.

Serieletters AQC voor gebruik op de eigen schepen

Av.SMN.AQC.10b. Uitleg

a. De biljetjes voor zowel de uit- als thuisreis vermelden alleen de "T" van thuisreis.

b. Deze biljetjes zijn alleen bestemd voor gebruik op de troepenvervoerende schepen van de SMN zelf.

c. Alleen deze verzilveringsclausule werd gebruikt.

d. De serie AQC werd dus alleen gebruikt op de eigen schepen.

Av.SMN.AQC.5b. Av.SMN.AQC.10b. Av.SMN.AQC.25b.

Av.SMN.AQC.100b. Av.SMN.AQC.250b.

Varianten serie AQC

Av.SMN.AQC.100b.Va

a. Dit biljetje is voorzien van twee stempels van de C.O.T. De tekst luid als volgt; centraal van de stempel staat 'C.O.T'. (Commandant Overzeese Troepen), daaromheen in kleine letters staat 'Afd. Dienst Vervoers Regeling' en in de buitenste ring van de stempel staat in grote letters 'DIENST VAN DEN KWARTIERMEESTER GENERAAL'.

Serieletters CZB voor gebruik op de gecharterde schepen

Av.SMN.CZB.10b. Uitleg

a. De biljetjes met de serieletters CZB zijn makkelijk te herkennen aan de zwarte of rode verticale rand die op de rechterzijde van het biljet werd aangebracht.

b. Deze biljetjes zijn alleen geldig voor de schepen die door de SMN werden gecharterd.

c. Ook deze serie heeft alleen de "T" voor thuisreis op de biljetjes vermeld.

d. De biljetjes met de serieletters CZB waren dus alleen geldig op de schepen die door de SMN werden gecharterd.

e. De biljetjes met serieletters CZB vermelden géén verzilveringsclausule.

Av.SMN.CZB.5b.  Av.SMN.CZB.10b.  Av.SMN.CZB.25b.

Av.SMN.CZB.100b.